Bioróżnorodność można zobaczyć, dotknąć i odkrywać.
Wakacyjne warsztaty dla przedszkolaków w Bieruniu
Czy mucha ma zęby? Dlaczego pszczoły są tak ważne? Czy naprawdę trzeba bać się pająków? Dla dorosłych niektóre z tych pytań mogą brzmieć zabawnie, dla dzieci są początkiem odkrywania fascynującego świata przyrody. Przedszkolaki w Bieruniu podczas wakacji poznawały bioróżnorodność poprzez obserwację, dotyk, zabawę i samodzielne odkrywanie.
Jak opowiedzieć kilkulatkowi o bioróżnorodności? Można zacząć od wyjaśnienia pojęcia i definicji. Można jednak zrobić coś zupełnie innego: pozwolić dziecku przyjrzeć się przyrodzie z bliska, dotknąć, obserwować, zadawać pytania i samodzielnie szukać odpowiedzi.
Właśnie na takim podejściu opierał się cykl wakacyjnych warsztatów „Bioróżnorodność dla przedszkolaków”, zorganizowanych dla dzieci uczestniczących w dyżurach przedszkolnych w Bieruniu.
Zajęcia prowadzone przez Ogród Botaniczny współorganizowała Elżbieta Musialik, ekodoradczyni Gminy Bieruń w projekcie LIFE „Śląskie. Przywracamy błękit”.
Przyroda poznawana wszystkimi zmysłami
Podczas warsztatów nie było miejsca na nudę. Było za to dużo obserwowania, dotykania, zabawy, pytań i małych odkryć. Dzieci poznawały otaczającą je przyrodę w najbardziej naturalny dla swojego wieku sposób – poprzez bezpośredni kontakt ze światem roślin i zwierząt.
Punktem wyjścia były często bardzo proste pytania. Dlaczego pszczoła jest tak ważna? Czy pająków rzeczywiście należy się bać? Czy mucha ma zęby? Dlaczego nawet najmniejszy organizm jest potrzebny?
Odpowiedzi prowadziły do znacznie szerszej opowieści o świecie przyrody i zależnościach między jego elementami. Przedszkolaki odkrywały, że owad, roślina czy drzewo nie funkcjonują w oderwaniu od swojego otoczenia. Każdy organizm ma swoje miejsce i pełni określoną rolę w ekosystemie.
Dzięki temu trudne pojęcie „bioróżnorodność” nabierało bardzo konkretnego znaczenia.
Od małego owada do wielkiego drzewa
Bioróżnorodność obejmuje ogromne bogactwo życia: gatunki roślin i zwierząt, ale także zależności, które pozwalają funkcjonować całym ekosystemom. Dla kilkuletnich dzieci taka definicja nie jest jednak potrzebna, aby zacząć rozumieć podstawową zasadę: w przyrodzie wszystko jest ze sobą połączone.
Pszczoła przestaje być tylko owadem latającym nad kwiatami, gdy dziecko dowiaduje się, jak ważną rolę odgrywa jako zapylacz. Pająk może przestać budzić wyłącznie strach, kiedy poznamy jego miejsce w ekosystemie. Nawet niepozorna mucha staje się interesująca, jeśli zaczniemy zadawać pytania o jej budowę i sposób życia.
Tak rodzi się ciekawość przyrody. A ciekawość jest jednym z najlepszych punktów wyjścia do budowania szacunku dla środowiska.
Ekodoradca także edukuje
Udział Elżbiety Musialik w organizacji warsztatów pokazuje również szerszy wymiar pracy ekodoradców projektu „Śląskie. Przywracamy błękit”.
Ich działalność kojarzona jest przede wszystkim z tematyką jakości powietrza, efektywności energetycznej, wymiany źródeł ciepła czy możliwości uzyskania dofinansowania. Ważnym elementem projektu jest jednak również edukacja ekologiczna kierowana do różnych grup mieszkańców, także do najmłodszych.
W przypadku przedszkolaków nie chodzi oczywiście o przekazywanie specjalistycznej wiedzy. Najważniejsze jest rozwijanie ciekawości, uważności na otaczający świat i przekonania, że przyroda jest czymś, co warto poznawać i chronić.
Warsztaty w Bieruniu pokazały, że można zacząć bardzo wcześnie. I nie potrzeba do tego skomplikowanych wykładów. Czasem wystarczy owad, roślina, lupa i pytanie: „Dlaczego?”
Wakacyjne spotkania z przyrodą zakończone
Ostatnie zajęcia w ramach cyklu odbyły się w Przedszkolu nr 2 w Bieruniu. Wzięły w nich udział dzieci uczestniczące w wakacyjnych dyżurach w placówkach przy ul. Warszawskiej 230 oraz ul. Bijasowickiej.
Spotkanie zakończyło wakacyjny cykl odkrywania bioróżnorodności. Pozostały jednak nowe wiadomości, spostrzeżenia i, być może najważniejsze, kolejne pytania o świat przyrody.
Bo edukacja ekologiczna najmłodszych nie musi zaczynać się od wielkich problemów środowiskowych. Może zacząć się od przyjrzenia się pszczole, pająkowi albo małemu owadowi i odkrycia, że nawet najmniejszy mieszkaniec naszego otoczenia jest częścią znacznie większej całości.

Projekt zintegrowany LIFE "Śląskie. Przywracamy błękit". Kompleksowa realizacja programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego realizowany jest przy dofinansowaniu z Programu LIFE Unii Europejskiej oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
LIFE20 IPE/PL/000007 - LIFE-IP AQP-SILESIAN-SKY